EXTRA M² · · 5 min lezen
Waarom de fundering zo belangrijk is
Een uitbouw staat niet los. Hij is aan de bestaande woning vastgebouwd, vaak met een grote opening in de achtergevel. Als de uitbouw na de bouw een paar centimeter zakt en het huis niet, ontstaan er scheuren op precies de plek waar oud en nieuw elkaar raken. Dat verschil in zakking heet ongelijke zetting, en het is de belangrijkste reden om de fundering serieus te nemen.
Ook voor een vergunningvrije uitbouw gelden de eisen voor constructieve veiligheid uit het Besluit bouwwerken leefomgeving. Een constructeur berekent welke fundering nodig is. Bij een vergunningsaanvraag hoort die berekening bij de stukken, bij een vergunningvrije uitbouw is het net zo verstandig.
Eerst de bodem: wat zit er onder uw tuin?
Een fundering moet zijn gewicht kwijt op een laag die stevig genoeg is. In grote delen van onze regio is dat niet de bovenste meter. Rond Amsterdam, in de Zaanstreek en rond Purmerend bestaat de bovengrond vaak uit veen en klei. Die lagen zijn slap en klinken in de loop der jaren in. De eerste stevige zandlaag ligt daar vaak pas op meer dan tien meter diepte.
In andere delen van de regio is de bodem zandiger, bijvoorbeeld in het Gooi rond Hilversum en op de oude strandwallen bij Haarlem. Daar kan een uitbouw soms op een fundering ondiep in de grond.
Zeker weten doet u het pas met een sondering. Daarbij wordt een staaf met een meetpunt de grond in gedrukt, die per diepte de weerstand meet. De constructeur leest daaruit af op welke diepte de draagkrachtige laag ligt en hoe lang eventuele palen moeten zijn.
Strokenfundering: ondiep, als de bodem het toelaat
Bij een strokenfundering, ook wel fundering op staal genoemd, worden betonnen stroken onder de muren gestort, op vorstvrije diepte. Het gewicht wordt verdeeld over de bodem direct eronder. Het is een eenvoudige en beproefde methode, zonder zware machines.
De voorwaarde is dat de grond op die diepte draagkrachtig genoeg is en niet blijft zakken. Op zandgrond is dat vaak het geval. Op veen of slappe klei meestal niet: daar zou de uitbouw langzaam wegzakken ten opzichte van het huis.
Paalfundering: heipalen of schroefpalen
Bij een paalfundering draagt de uitbouw zijn gewicht via palen af naar de diepe zandlaag. Op de palen komen betonnen funderingsbalken, en daarop de vloer en de muren. Zo zakt de uitbouw niet mee met de slappe bovengrond.
Heipalen
Traditionele heipalen zijn betonnen palen die met een heistelling de grond in worden geslagen. Dat is een snelle en sterke methode, maar er zijn nadelen bij een uitbouw in een bebouwde omgeving:
- Heien geeft veel geluid en trillingen. Bij oudere buurwoningen, zeker als die op houten palen staan, is dat een risico.
- Een heistelling is groot en zwaar. In een achtertuin die alleen via de woning of een smal achterpad bereikbaar is, past hij vaak niet.
- Lange palen moeten in één stuk of in delen worden aangevoerd, wat ruimte vraagt.
Schroefpalen: trillingsarm en compact
Bij een uitbouw in de stad wordt daarom vaak gekozen voor schroefpalen. Dat zijn palen die met een draaiende beweging de grond in worden gebracht, in plaats van erin geslagen. Er bestaan verschillende systemen, bijvoorbeeld stalen buispalen met een schroefblad aan de punt of in de grond gevormde betonpalen.
De voordelen voor een uitbouw zijn duidelijk:
- Weinig trillingen en minder geluid, wat beter is voor de eigen woning en de buren.
- Kleinere machines, die soms zelfs door een gang of over een smal achterpad passen.
- Stalen palen kunnen in korte delen worden aangevoerd en aan elkaar gelast.
Welk systeem het beste past, hangt af van de sondering, de belasting en de bereikbaarheid. Dat is een afweging voor de constructeur en de funderingsspecialist, niet een keuze op basis van een folder.
De aansluiting op het bestaande huis
Bij de meeste uitbouwen wordt de achtergevel deels of helemaal weggehaald. Het gewicht van de verdiepingen erboven gaat dan via een stalen ligger naar een paar kolommen. Waar eerst een hele muur het gewicht verdeelde, komt het nu geconcentreerd op enkele punten op de oude fundering. De constructeur controleert of die dat aankan. Soms zijn er onder de kolommen extra palen nodig.
Een paar andere zaken die bij de fundering horen:
- Leidingen: wie machinaal graaft, moet vooraf een graafmelding doen bij het Kadaster (KLIC). In de tuin kunnen ook riolering, regenwaterafvoer of kabels liggen die moeten worden omgelegd.
- Grondwater: in de polder staat het grondwater vaak hoog. Dat beïnvloedt hoe diep er gegraven kan worden en of er een kruipruimte komt.
- Buren: bij een uitbouw op de erfgrens moet ook de fundering op uw eigen grond blijven. Zie uitbouw en de buren.
Wat dit betekent voor kosten en planning
De fundering is een van de posten die het sterkst verschilt per adres. Een uitbouw op zandgrond met een strokenfundering is een ander project dan dezelfde uitbouw op veen met palen van vijftien meter. Daarom geven we geen prijs per vierkante meter zonder de situatie te kennen. Op de pagina wat kost een uitbouw leest u welke factoren meetellen. Ook de planning hangt ervan af: de fundering is de eerste fase op de bouwplaats. Meer daarover in hoe lang duurt een uitbouw.
De volgende stap
Bij een bezoek aan huis kijken we naar de fundering van de woning, de bereikbaarheid van de tuin en wat er bekend is over de bodem. Daarmee kunnen we vroeg inschatten welke fundering logisch is en wat er nog moet worden onderzocht. Lees meer over onze uitbouwen of vraag een offerte aan.