EXTRA M² · · 5 min lezen
Wat voor alle woningtypes geldt
Onder de Omgevingswet is een uitbouw aan de achterkant binnen bepaalde grenzen vergunningvrij. Die grenzen staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving en in het omgevingsplan van uw gemeente. Volgens het stappenplan van het IPLO komt het neer op een paar kernvoorwaarden.
- De uitbouw staat op de grond en ligt in het achtererfgebied. Dat begint op 1 meter achter de voorkant van het hoofdgebouw.
- De uitbouw blijft meer dan 1 meter van openbaar toegankelijk gebied, zoals een stoep, straat of openbaar groen.
- Binnen 4 meter van de oorspronkelijke achtergevel mag de ruimte bij het wonen horen, zoals een keuken of woonkamer. Verder dan 4 meter moet het gebruik ondergeschikt zijn, zoals een berging.
- De uitbouw is maximaal 5 meter hoog, met verdere hoogtegrenzen afhankelijk van de afstand tot het huis. Verder dan 4 meter is maximaal 3 meter het uitgangspunt.
- Er geldt een maximum voor de totale oppervlakte aan bijgebouwen en uitbouwen. Bij een bebouwingsgebied tot 100 m² is dat de helft daarvan. Bestaande aanbouwen en schuren tellen mee.
Deze regels zijn het vertrekpunt. Uw gemeente kan in het omgevingsplan andere regels hebben gemaakt, en bij een monument of in een beschermd stadsgezicht gelden vaak extra eisen. Controleer uw situatie altijd met de vergunningcheck op het Omgevingsloket. Meer achtergrond staat in vergunningvrij uitbouwen.
De tussenwoning: twee buren en geen zijkant
Bij een tussenwoning kan de uitbouw maar één kant op: naar achteren. De breedte ligt vast tussen de twee buren, dus de diepte bepaalt hoeveel ruimte u wint. Binnen de grenzen hierboven is een uitbouw van rond de 4 meter diep in veel gevallen vergunningvrij.
Waar u bij een tussenwoning op let
- De buren. De uitbouw komt vaak tot op of tegen de erfgrens. Dat raakt de muur, de afwatering en soms het licht van de buren. Een vergunningvrije uitbouw heeft geen toestemming van de buren nodig, maar het burenrecht geldt wel. Lees daarover uitbouw en de buren.
- De fundering. In oudere rijen, zoals in delen van Amsterdam en Zaandam, staan de huizen soms op houten palen of een ondiepe fundering. De fundering van de uitbouw moet daarop worden afgestemd, en de bestaande fundering van u en de buren mag er niet onder lijden.
- De bereikbaarheid. Zonder achterom gaat al het materiaal en de grond door het huis, of met een kraan over het dak. Dat beïnvloedt de planning en de kosten.
- Het licht in het midden van het huis. Een tussenwoning heeft geen zijramen, dus de kamer achter de uitbouw wordt snel donker. Een lichtstraat tegen de oude achtergevel helpt.
De hoekwoning: een extra gevel en meer zicht
Een hoekwoning heeft één buur en een zijgevel die vaak aan de straat of aan openbaar groen grenst. Dat geeft meer mogelijkheden, maar ook meer regels.
- Naar achteren gelden dezelfde regels als bij een tussenwoning. Aan de buurkant geldt het burenrecht, aan de vrije kant niet.
- Grenst de zijtuin aan openbaar gebied, dan loopt het achtererfgebied vanaf de zijgevel en mag de uitbouw niet binnen 1 meter van dat openbare gebied komen. Een uitbouw die tot aan de stoep doorloopt, is daarom bijna altijd vergunningplichtig.
- Een L-vormige uitbouw, die om de hoek van het huis doorloopt, is mogelijk, maar vraagt vaak een vergunning. Omdat de zijkant vanaf de straat goed zichtbaar is, kijkt de gemeente kritischer naar het uiterlijk.
- De vrije kant biedt kansen voor licht: ramen in de zijgevel van de uitbouw, die bij een tussenwoning niet kunnen.
Bij een hoekwoning is de bereikbaarheid meestal beter, omdat de zijtuin of zijkant als toegang voor materiaal kan dienen. Dat maakt de bouw vaak eenvoudiger.
De twee-onder-een-kap: ruimte aan de zijkant
Een twee-onder-een-kap deelt één muur met de buren en heeft aan de andere kant vaak een oprit of zijtuin. Daardoor zijn er meer opties dan bij een tussenwoning.
- Een uitbouw naar achteren, zoals bij elk ander type.
- Een uitbouw aan de zijkant. Grenst de zijkant niet aan openbaar gebied, dan kan het deel vanaf 1 meter achter de voorkant tot het achtererfgebied horen, en kan een zijuitbouw binnen de regels vergunningvrij zijn. Dat hangt wel sterk af van de ligging.
- Een combinatie: naar achteren en om de hoek, of een bestaande garage of berging aan de zijkant die bij het woonhuis wordt getrokken.
Bij een twee-onder-een-kap is de symmetrie met de buren vaak een punt van aandacht. Gemeenten letten bij vergunningplichtige plannen op hoe het geheel eruitziet, zeker als de twee helften nu nog spiegelbeeldig zijn.
Wat het woningtype betekent voor de waarde
De prijs per m² verschilt per woningtype. Een hoekwoning of twee-onder-een-kap brengt per m² vaak iets anders op dan een tussenwoning in dezelfde buurt. Wat een extra vierkante meter bij uw type woning ongeveer waard is, rekent u uit met de huiswaarde-calculator. Dat is een indicatie, geen taxatie.
Uw woning bekijken
Hoe de regels voor uw huis uitpakken, hangt af van de kavel, de ligging van de erfgrens en het omgevingsplan. Op mogelijkheden ziet u welke vormen een uitbouw kan hebben. Wilt u weten wat er bij uw woning past, vraag dan een offerte aan. We komen langs, kijken naar de zijkant, de achterkant en de bereikbaarheid, en vertellen u wat er waarschijnlijk vergunningvrij kan en wat niet.