EXTRA M² · · 5 min lezen
De situatie: een keuken die te klein is voor het leven eromheen
De keuken is in veel huizen ooit ontworpen als werkruimte. Eén persoon kookt, de rest zit ergens anders. Zo leven de meeste huishoudens niet meer. Kinderen maken huiswerk aan tafel terwijl er gekookt wordt, vrienden staan bij het aanrecht, en de tuin is in de zomer een tweede kamer.
Een leefkeuken in een uitbouw speelt daarop in. De keuken verhuist naar de achterkant, de eettafel komt in het licht, en de woonkamer loopt door tot aan de tuin. Het gaat dan niet alleen om meer vierkante meters, maar om een andere manier van het huis gebruiken.
Hoe diep moet de uitbouw zijn?
De diepte is de eerste keuze, en de belangrijkste. Een paar meter extra lijkt weinig, maar in een huis van vijf of zes meter breed maakt het het verschil tussen een keukenblok met een tafel ervoor en een echte leefruimte.
Reken van binnenuit, niet vanaf de buitenmaat. Een keukenblok met werkblad is ongeveer 60 centimeter diep, een kookeiland vaak 90 tot 120 centimeter. Daartussen wilt u ruim een meter loopruimte, zodat twee mensen elkaar kunnen passeren. Daarachter komt de eettafel, met ruimte om de stoelen naar achteren te schuiven. Tel dat op en u ziet snel of de uitbouw er voor de keuken alleen is, of ook voor de tafel.
De diepte bepaalt ook of de uitbouw vergunningvrij kan. Aan de achterkant is onder de Omgevingswet veel mogelijk zonder vergunning, maar er gelden grenzen aan diepte en hoogte, en het omgevingsplan van de gemeente kan andere regels geven. Bij een monument of in een beschermd stadsgezicht is vrijwel altijd een vergunning nodig. Lees meer in vergunningvrij uitbouwen onder de Omgevingswet en doe de check op omgevingsloket.nl.
De indeling: waar komt wat?
Er zijn grofweg drie manieren om een leefkeuken in een uitbouw in te delen. Welke past, hangt af van de breedte van het huis, de plek van de bestaande leidingen en hoe u de tuin wilt beleven.
- Keuken langs de zijmuur, eiland in het midden, tafel bij de pui. Veel gekozen, omdat de tafel het beste licht krijgt en de keuken uit het zicht van de tuin blijft.
- Keuken in de oude ruimte, tafel en zithoek in de uitbouw. Handig als de leidingen al in de bestaande keuken liggen, en de uitbouw blijft vrij van apparatuur.
- Keuken met de rug naar de tuin, eiland met zicht op de tuin. Wie kookt, kijkt naar buiten. Dit vraagt een wat diepere uitbouw.
Water, afvoer en stroom
Een spoelbak of vaatwasser in het kookeiland vraagt een afvoer onder de vloer, met afschot naar de bestaande riolering. Bij een nieuwe uitbouw is dat goed te regelen, omdat de vloer toch nieuw wordt. Bepaal de plek van het eiland dus vóór de vloer gestort wordt. Hetzelfde geldt voor stroom: een inductiekookplaat vraagt een eigen groep, en vaak is de meterkast toe aan uitbreiding.
Licht: de reden waarom het werkt of niet
Een uitbouw met een leefkeuken haalt licht naar binnen dat er eerst niet was, maar kan het midden van het huis ook donkerder maken. De oude achtergevel had ramen, en de kamer daarachter kreeg daar licht door. Na de uitbouw ligt die kamer verder van de buitenlucht.
Een lichtstraat of daklicht vlak tegen de oude gevel lost dat meestal op. Het licht valt dan precies op de plek die anders het donkerst wordt, vaak boven het kookeiland. Een schuifpui over de volle breedte zorgt voor contact met de tuin. Over de keuze tussen die opties gaat ons artikel over licht in de uitbouw.
Afzuiging, geluid en warmte
In een open leefruimte komen kookluchtjes en geluid overal. Een goede afzuigkap boven het eiland is daarom geen detail. Een afzuigkap met afvoer naar buiten werkt het best, maar vraagt een kanaal door het dak of de gevel. Plan dat in vóór het dak dichtgaat. Een recirculatiekap is makkelijker te plaatsen, maar haalt geen vocht uit de lucht.
Een uitbouw met veel glas en een harde vloer klinkt al snel hol. Een akoestisch plafond, een vloerkleed onder de tafel of gordijnen bij de pui maken veel uit. En denk na over de verwarming: vloerverwarming is in een uitbouw met een nieuwe vloer logisch, en houdt de muren vrij voor kasten. De isolatie van vloer, dak en gevel moet voldoen aan de eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl); daarover leest u meer in isolatie-eisen voor een uitbouw.
De doorbraak in de achtergevel
Een leefkeuken werkt pas als de oude achtergevel grotendeels opengaat. Die gevel is bijna altijd dragend: de verdieping en vaak het dak rusten erop. Er komt dan een stalen balk of een ander draagsysteem voor in de plaats, berekend door een constructeur. De maat van die balk bepaalt of u een zichtbare rand aan het plafond krijgt, of dat de balk in de vloer erboven verdwijnt.
Het openmaken gebeurt meestal pas als de uitbouw zelf wind- en waterdicht is. Zo blijft het huis zo lang mogelijk afgesloten. Hoe de bouw stap voor stap verloopt, staat op onze pagina over de werkwijze.
Uw eigen leefkeuken: begin bij de tekening
Wat een leefkeuken in een uitbouw kost, hangt af van de diepte, de hoeveelheid glas, de fundering en de doorbraak. De keuken zelf komt daar nog bij. Op wat kost een uitbouw leest u welke posten de prijs bepalen. Bij een bezoek aan huis kijken we samen naar de breedte, de leidingen en de achtergevel, zodat de indeling klopt voordat er iets gebouwd wordt.