EXTRA M² · · 6 min lezen
Wat bedoelen we met prefab en traditioneel?
Traditioneel bouwen betekent dat het bouwwerk op de bouwplaats ontstaat. Muren worden gemetseld of gelijmd van baksteen of kalkzandsteen, vloeren en balken worden gestort of gelegd, en het dak wordt ter plekke opgebouwd. Elke laag wacht op de vorige.
Bij prefab bouwen worden grote onderdelen vooraf gemaakt in een werkplaats. Voor uitbouwen en dakopbouwen gaat het meestal om houtskeletbouw: wand-, vloer- en dakelementen van een houten frame, waarin de isolatie en vaak ook de kozijnen al zitten. Die elementen gaan op een vrachtwagen naar het adres en worden daar in korte tijd geplaatst.
In de praktijk is bijna elk project een mengvorm. De fundering wordt altijd ter plekke gemaakt. Een stalen ligger komt kant-en-klaar uit de werkplaats. En wie traditioneel bouwt, gebruikt vaak toch prefab kozijnen of vloerdelen. De vraag is dus vooral: wat is de hoofdconstructie?
Gewicht: de doorslag bij een dakopbouw
Bij een dakopbouw komt alle nieuwe belasting op de bestaande muren en de fundering terecht. Hoe zwaarder de opbouw, hoe meer die moeten kunnen dragen. Een houtskeletconstructie is veel lichter dan een gemetselde verdieping met betonvloer. Daardoor past een opbouw vaak zonder dat de fundering versterkt hoeft te worden, ook bij oudere woningen waar de draagkracht beperkt is.
Daarom wordt een dakopbouw meestal in houtskeletbouw met prefab elementen uitgevoerd. Het oude dak gaat eraf en binnen enkele dagen staat de nieuwe verdieping wind- en waterdicht. De constructeur bepaalt of het bestaande huis die belasting aankan; meer daarover in de constructeur en de berekening.
Bij een uitbouw ligt dat anders. Die krijgt een eigen fundering, zodat het gewicht minder bepalend is. Daar telt de afweging tussen bouwtijd, ontwerp en bereikbaarheid zwaarder. Hoe de fundering zelf wordt gekozen, leest u in fundering voor een uitbouw.
Bouwtijd en overlast
Het grootste voordeel van prefab is de korte tijd dat het huis open ligt. Bij een dakopbouw is dat wezenlijk: het dak moet eraf, en dan wilt u niet weken onder zeil leven. Met prefab elementen is die periode terug te brengen tot enkele dagen. Het werk binnen, zoals installaties, de trap en afwerking, kost daarna nog steeds de tijd die het kost.
Bij traditioneel bouwen is het werk meer afhankelijk van het weer. Metselen en storten bij vorst of zware regen gaat niet zomaar, en materialen moeten drogen voordat de volgende stap kan. Dat maakt de planning minder voorspelbaar, vooral in de winter.
Een uitbouw neemt op de bouwplaats meestal acht tot twaalf weken in beslag, van fundering tot afwerking. Welke methode ook wordt gekozen, de fundering, de doorbraak in de achtergevel en de afwerking binnen bepalen een groot deel van die tijd. Een volledig overzicht van de fasen staat in hoe lang duurt een uitbouw.
Ontwerp, maatvoering en wijzigingen
Prefab elementen worden op de millimeter gemaakt in een droge werkplaats. Dat geeft een nauwkeurig resultaat en een goede kwaliteit van isolatie en luchtdichting, omdat die onder gecontroleerde omstandigheden wordt aangebracht. Voorwaarde is wel dat het bestaande huis vooraf precies is ingemeten. Oude woningen zijn zelden haaks of waterpas; dat moet in het ontwerp zijn opgevangen.
Traditioneel bouwen is flexibeler tijdens de uitvoering. Een raam een stukje verschuiven of een extra sparing maken kan ter plekke worden opgelost. Daar staat tegenover dat de kwaliteit meer afhangt van het weer en van het vakmanschap op de bouwplaats zelf.
Voor de buitenkant hoeft de keuze weinig uit te maken. Een houtskeletconstructie kan worden afgewerkt met hout, plaatmateriaal, zink of een steenstrip. Een gemetselde gevel kan ook als buitenblad voor een houten binnenconstructie worden gezet. Bij een dakopbouw in een straat met strenge welstandseisen bepaalt de gemeente vaak meer over het uiterlijk dan de bouwmethode.
Comfort: geluid, warmte en levensduur
Over houtskeletbouw bestaan een paar hardnekkige zorgen. Ze zijn begrijpelijk, maar meestal goed op te lossen.
- Geluid: een lichte constructie dempt contactgeluid, zoals voetstappen, minder vanzelf dan een betonvloer. Met een zwevende vloer en goede ontkoppeling van wanden en vloeren is dat te ondervangen.
- Zomerwarmte: hout en isolatie houden minder warmte vast dan steen. Een goed geïsoleerd dak, zonwering en ventilatie zijn bij een dakopbouw daarom belangrijk, welke methode ook wordt gekozen.
- Brandveiligheid: voor elk bouwwerk gelden dezelfde eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, ongeacht het materiaal. De opbouw moet die eisen halen; hoe, is een kwestie van detaillering en materiaalkeuze.
- Levensduur: een goed gedetailleerde houtskeletconstructie die droog blijft, gaat lang mee. Het risico zit in vocht. Daarom zijn dampremmende lagen, ventilatie en een goede aansluiting van dak en gevel essentieel.
De isolatie-eisen zijn voor beide methoden gelijk. Een houtskeletwand haalt hoge waarden vaak met een slankere wand, omdat de isolatie tussen de stijlen zit. Zie isolatie-eisen voor een uitbouw en dakopbouw.
Bereikbaarheid en logistiek
Prefab elementen zijn groot. Voor een dakopbouw worden ze meestal met een kraan op het dak gezet, en daarvoor moet er ruimte in de straat zijn. In drukke stadsstraten is vaak toestemming van de gemeente nodig voor een kraan of container op de openbare weg. Dat is goed te regelen, maar het moet op tijd gebeuren.
Bij een uitbouw in een tussenwoning zonder achterom is het andersom. Alles moet dan door het huis naar de tuin, of met een kraan over het huis heen. Grote elementen passen niet door een gang. In zo’n geval kan een traditionele bouwwijze, met kleinere onderdelen, praktischer zijn. In Amsterdam en andere oude binnensteden speelt dit vaker dan in een nieuwbouwwijk.
Welke methode past bij uw plan?
Of uw uitbouw of dakopbouw prefab, traditioneel of als mengvorm wordt gebouwd, volgt uit de constructie, de bereikbaarheid en wat u belangrijk vindt: snelheid, flexibiliteit of een bepaalde uitstraling. Bij een bezoek aan huis kijken we naar die punten en leggen we uit welke aanpak we voorstellen, en waarom. U krijgt de offerte met een prijs per onderdeel, zodat u ziet waar de kosten zitten. Lees hoe dat verloopt in onze werkwijze of vraag een offerte aan.