EXTRA M² · · 6 min lezen
Drie woorden, één begrip in de regels
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) kent de woorden uitbouw, aanbouw en serre niet als aparte categorieën. Het spreekt over een bijbehorend bouwwerk: een uitbreiding van het hoofdgebouw, of een gebouw met een dak dat er functioneel bij hoort en op hetzelfde perceel staat, al dan niet ertegenaan gebouwd. Een uitbouw, een aanbouw, een serre, een garage en een tuinhuis vallen daar allemaal onder.
Dat betekent dat voor alle drie dezelfde regels voor vergunningvrij bouwen gelden. Of u het glazen bouwwerk aan de achterkant een serre noemt of een uitbouw, de toets is dezelfde: de diepte vanaf de oorspronkelijke achtergevel, de hoogte, de ligging in het achtererfgebied en wat uw omgevingsplan zegt. Die regels staan uitgelegd in vergunningvrij uitbouwen onder de Omgevingswet.
Het verschil tussen de drie zit dus in het gebruik en in de bouw. Daar gaat de rest van dit artikel over.
De uitbouw: een kamer die groter wordt
Met een uitbouw wordt meestal een bestaande ruimte verlengd. De achtergevel gaat geheel of grotendeels open en de keuken of woonkamer loopt door tot in de nieuwe ruimte. Er is geen deur of muur tussen oud en nieuw. Het resultaat voelt als één grotere kamer.
Omdat de uitbouw onderdeel wordt van de woonruimte, wordt hij gebouwd als de rest van het huis: een fundering, geïsoleerde wanden, een geïsoleerd plat dak, vaak met een lichtstraat of daklichten, en een pui naar de tuin. Het opengaan van de achtergevel vraagt een stalen ligger en een berekening van de constructeur. Over het licht in zo’n ruimte leest u meer in licht in de uitbouw.
De aanbouw: een aparte ruimte ertegenaan
Met aanbouw bedoelen de meeste mensen een aparte ruimte die tegen het huis wordt gezet, met een eigen functie: een bijkeuken, een berging, een garage, een kantoortje of een slaapkamer met badkamer. De bestaande gevel blijft dan vaak grotendeels staan, met een deur als verbinding.
In de praktijk is het onderscheid met een uitbouw vloeiend, en bouwtechnisch is er weinig verschil. Een aanbouw heeft dezelfde fundering en, als het verblijfsruimte wordt, dezelfde isolatie nodig. Het verschil zit vooral in de indeling. Voor een slaapkamer op de begane grond kan een afgesloten aanbouw juist prettig zijn, omdat de ruimte niet bij de woonkamer hoort.
Er is één punt waar het gebruik wel uitmaakt voor de regels. Wie vergunningvrij verder wil bouwen dan 4 meter vanaf de oorspronkelijke achtergevel, mag dat deel volgens de landelijke regels alleen gebruiken als ondergeschikte ruimte, zoals een berging of garage, en niet als verlengde woonkamer. Een aanbouw met een bergende functie past daar soms wel in, een woonkamer niet.
De serre: veel glas, ander klimaat
Een serre is een aanbouw met overwegend glazen wanden en vaak een glazen of transparant dak. Klassiek is het een tussenruimte: een plek tussen huis en tuin, met de oude achtergevel en een deur ertussen. Tegenwoordig worden serres ook als verlengde woonkamer gebouwd, zonder scheiding.
Dat verschil heeft gevolgen. Voor een bijbehorend bouwwerk bij een woning, zoals een uitbouw van de woonkamer of keuken, gelden volgens artikel 5.20 lid 3 van het Bbl de nieuwbouwwaarden voor isolatie. Glas telt daarin als raam, met een eis aan de warmtedoorgang. Een serre die bij de woonruimte wordt getrokken en verwarmd, moet dus aan dezelfde eisen voldoen als een uitbouw. Hoe dat precies uitpakt bij een serre die als onverwarmde tussenruimte wordt gebruikt, hangt af van het ontwerp; laat dat per geval beoordelen. De isolatiewaarden zelf staan in isolatie-eisen voor een uitbouw en dakopbouw.
Ook zonder regels is het klimaat in een serre anders. Veel glas betekent veel licht, maar ook veel zonnewarmte in de zomer en meer warmteverlies in de winter. Zonwering, ventilatie en de keuze van het glas bepalen of de ruimte het hele jaar prettig is, of alleen in voor- en najaar.
Wanneer een serre de betere keuze is
Wij bouwen uitbouwen en dakopbouwen, geen serres of serrepakketten. Een serre kan voor sommige situaties toch de betere keuze zijn:
- U wilt een tuinkamer voor de zomer en heeft geen behoefte aan een grotere keuken of woonkamer.
- U wilt de bestaande achtergevel en indeling laten zoals ze zijn, zonder doorbraak en zonder stalen ligger.
- U zoekt een lichtere ingreep en accepteert dat de ruimte in de winter koeler is.
Ook voor een serre gelden de regels voor fundering, constructieve veiligheid en burenrecht. Een licht bouwwerk vraagt een minder zware fundering dan een uitbouw, maar ook een serre moet stabiel op de grond staan. Ramen en glazen wanden binnen 2 meter van de erfgrens zijn bovendien een burenkwestie; zie uitbouw en de buren.
Wat het kost en wat het oplevert
De kosten volgen uit de keuzes. Een uitbouw die als volwaardige woonruimte wordt gebouwd, met fundering, isolatie, een doorbraak in de achtergevel en installaties, is een grotere investering dan een serre die tegen een gesloten gevel wordt gezet. Bij een uitbouw hangen de kosten vooral af van de diepte, de fundering, de pui en de afwerking. Lees wat een uitbouw kost voor die factoren op een rij.
Bij de waarde telt hetzelfde onderscheid. Volwaardige, het hele jaar bruikbare woonruimte voegt meer toe dan een ruimte die alleen in de zomer goed te gebruiken is. Met de huiswaardecalculator krijgt u een indicatie van wat extra woonruimte in uw buurt waard kan zijn. Dat is geen taxatie.
Beginnen bij de vraag, niet bij het woord
De beste keuze begint bij wat u mist: meer ruimte in de keuken, een extra kamer, of een lichte plek bij de tuin. Bij een bezoek aan huis kijken we naar de woning, de tuin en de regels voor uw adres, en zeggen we eerlijk welke oplossing past. Lees hoe dat gaat in onze werkwijze of vraag een offerte aan.