EXTRA M² · · 6 min lezen
Stap 1: weten wat u aanvraagt
Onder de Omgevingswet bestaat een bouwplan voor de vergunning uit twee activiteiten. De technische bouwactiviteit gaat over de bouw zelf: constructie, brandveiligheid, isolatie en de andere eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). De omgevingsplanactiviteit gaat over de plek: past het plan in de regels die de gemeente in haar omgevingsplan heeft gesteld, zoals bouwhoogte, diepte en welstand?
Het kan zijn dat u voor één van de twee een vergunning nodig heeft en voor de andere niet. Een uitbouw van 5 meter diep kan technisch vergunningvrij zijn en toch een vergunning voor de omgevingsplanactiviteit vragen. Bij een dakopbouw zijn meestal beide vergunningplichtig. Wanneer een uitbouw helemaal zonder vergunning kan, leest u in vergunningvrij uitbouwen.
Bij een uitbouw of dakopbouw aan een bestaande woning gaat het om verbouw. De Wet kwaliteitsborging, met een bouwmelding en een kwaliteitsborger, geldt voorlopig alleen voor bepaalde nieuwbouw en nog niet voor verbouw. Voor het technische deel vraagt u dus een vergunning aan als het niet vergunningvrij is.
Het startpunt is de Vergunningcheck op het Omgevingsloket. U vult uw adres in, kiest de werkzaamheden en beantwoordt een reeks vragen. De uitkomst laat zien welke activiteiten vergunningplichtig zijn en welke regels uit het omgevingsplan gelden. Uw omgevingsplan, een monument of een beschermd stadsgezicht kan de uitkomst flink veranderen.
Stap 2: vooroverleg en de buren
Voordat u een volledige aanvraag indient, kunt u via het Omgevingsloket een vooroverleg aanvragen. U legt dan een schets voor aan de gemeente en hoort of het plan kans maakt, en welke punten aandacht vragen. Een vooroverleg is niet verplicht. Het is vooral nuttig bij welstand, bij een beschermd stadsgezicht of als het plan niet in het omgevingsplan past. Gemeenten rekenen er soms leges voor.
Het is ook verstandig de buren vroeg te betrekken. Bij de aanvraag vraagt het Omgevingsloket of u de omgeving bij het plan heeft betrokken. Sommige gemeenten stellen dat verplicht als het plan buiten het omgevingsplan valt. Een buurman die het plan al kent, maakt minder snel bezwaar. Wat het burenrecht los van de vergunning regelt, staat in uitbouw en de buren.
Stap 3: de stukken voor de aanvraag
Welke stukken u moet indienen, toont het Omgevingsloket per activiteit. Voor een uitbouw of dakopbouw gaat het doorgaans om:
- een situatietekening met de ligging op het perceel en de afstanden tot de erfgrenzen;
- plattegronden, doorsneden en gevelaanzichten van de bestaande en de nieuwe situatie;
- gegevens over materialen en kleuren, voor de welstandstoets;
- gegevens over de constructie, zoals berekeningen en tekeningen van de constructeur;
- gegevens over isolatie, ventilatie, daglicht en brandveiligheid.
De definitieve constructieve berekeningen hoeven niet altijd meteen mee. Op verzoek van de aanvrager kan de gemeente in de vergunning bepalen dat bepaalde gegevens later volgen, uiterlijk drie weken voor de start van het onderdeel van de bouw waar ze over gaan. Zo kan de vergunning lopen terwijl de constructeur de details uitwerkt. Meer over die berekening leest u in de constructeur en de berekening.
Stap 4: indienen en de beslistermijn
U dient de aanvraag in via het Omgevingsloket, met DigiD. U kunt ook iemand anders machtigen, zoals uw architect of bouwer, om de aanvraag namens u in te dienen. De gemeente stuurt een ontvangstbevestiging en laat weten welke procedure geldt.
Voor een uitbouw of dakopbouw geldt meestal de reguliere procedure. De beslistermijn is 8 weken, gerekend vanaf de ontvangst van de aanvraag. De gemeente kan die termijn eenmaal met maximaal 6 weken verlengen. Is de instemming van een ander bestuursorgaan nodig, dan is de termijn 12 weken. Vraagt de gemeente om aanvullende gegevens, dan staat de termijn stil tot u die heeft aangeleverd. Het Informatiepunt Leefomgeving beschrijft elke stap.
Past het plan niet in het omgevingsplan, dan kan de gemeente toch toestemming geven via een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Ook daarvoor geldt meestal de reguliere procedure, maar de gemeente kan de uitgebreide procedure van toepassing verklaren. De beslistermijn is dan 6 maanden, en belanghebbenden kunnen vooraf een zienswijze indienen op het ontwerpbesluit.
Anders dan vroeger komt er onder de Omgevingswet geen vergunning van rechtswege als de gemeente te laat beslist. Wel kunt u de gemeente dan in gebreke stellen. Beslist zij daarna nog steeds niet binnen twee weken, dan is zij een dwangsom verschuldigd en kunt u direct beroep instellen bij de rechtbank.
Stap 5: het besluit, bezwaar en de start van de bouw
Na het besluit maakt de gemeente het bekend. Bij de reguliere procedure treedt de vergunning in werking op de dag na de bekendmaking. Vanaf dat moment hebben belanghebbenden, zoals de buren, 6 weken om bezwaar te maken. Na de beslissing op bezwaar staat beroep bij de rechtbank open.
Juridisch mag u dus bouwen zodra de vergunning in werking is. Toch wachten veel mensen de bezwaartermijn af. Wordt de vergunning na een bezwaar ingetrokken of aangepast, dan bouwt u op eigen risico. Een belanghebbende kan de rechter bovendien vragen om een voorlopige voorziening, waardoor de vergunning tijdelijk wordt geschorst.
Leges: wat de aanvraag kost
Voor het behandelen van de aanvraag rekent de gemeente leges. De hoogte staat in de legesverordening van uw gemeente en verschilt dus per plaats. Voor de technische bouwactiviteit zijn de leges vaak gekoppeld aan de bouwkosten, als percentage of in schijven. Voor een omgevingsplanactiviteit, een welstandstoets of een buitenplanse procedure kunnen aparte bedragen gelden.
Het is verstandig de leges vooraf op te zoeken op de website van uw gemeente, of ernaar te vragen bij het vooroverleg. Ze komen bovenop de kosten van de tekeningen en de constructeur. Reken ze mee in uw budget; meer over de opbouw van de kosten leest u bij wat een uitbouw kost.
Hulp bij de aanvraag
Een vergunningsaanvraag vraagt tekeningen, berekeningen en kennis van de regels voor uw adres. Bij een bezoek aan huis kijken we eerst of uw plan vergunningvrij kan, en zo niet, welke route het snelst en zekerst is. Lees hoe het traject verloopt in onze werkwijze. Wilt u weten wat er op uw adres kan, neem dan contact op.